Nie widzisz tutaj profilu trenera lub miejsca, którego szukasz? Dodaj go!

            Koszykówka to drugi najpopularniejszy sport na świecie. Zmagania w najlepszej lidze, którą jest NBA, ogląda się w każdym zakątku naszej planety. Tym, co sprawia, że koszykówka jest wyjątkowa, są jej dynamika, nieprzewidywalność, a także wciąż zmieniający się wynik oraz widowiskowe akcje. Podczas gry w nią zawodnik może popisać się skocznością, koordynacją ruchową oraz celnością. W tym sporcie liczą się także siła, spryt i szybkość. Z uwagi na to, iż jest to dyscyplina drużynowa, niezbędne są również umiejętności współpracy i komunikacji w zespole.

Historia

            Koszykówka to gra, której korzenie sięgają końca XIX wieku. W 1891 roku kanadyjski nauczyciel wychowania fizycznego zastanawiał się nad tym, jak utrzymać wśród swoich wychowanków odpowiednią kondycję fizyczną i koordynację ruchową, podczas gdy na zewnątrz nie ma do tego odpowiednich warunków. Próbując stworzyć atrakcyjną i intensywną grę, w którą jego podopieczni mogliby grać na sali, wpadł na pomysł wykorzystania w tym celu koszy do zbierania brzoskwiń. Przymocował po jednym na przeciwległych ścianach i dzieląc wcześniej chłopców na dwie drużyny, kazał rzucać im do nich piłką nożną. Początkowo kosze wciąż posiadały dna, tak więc piłka musiała być z nich wyciągana. Z czasem dolna część została jednak otwarta, co upłynniło rozgrywkę. Zaczęto zastanawiać się również nad specjalną piłką do nowej dyscypliny, która nazywana w Stanach Zjednoczonych była basketball. Piłki były początkowo brązowe, lecz w latach 50. stwierdzono, że nie są one dobrze widoczne i wtedy zamieniono je na pomarańczowe. Z kolei powodem pojawienia się w roku 1906 tablic za koszami było ingerowanie w lot piłki ludzi, którzy siedzieli za nimi.


            Koszykówka swój debiut na Olimpiadzie zaliczyła już w roku 1904, lecz wtedy była tylko dyscypliną pokazową. Koszykarze walczyć o medale mogli dopiero od Igrzysk zorganizowanych w Berlinie, w 1936. 4 lata wcześniej zawiązała się Międzynarodowa Federacja Koszykówki (FIBA), która na rok przed Igrzyskami zorganizowała w Genewie Mistrzostwa Europy. Kobiety na olimpijski parkiet wybiegły w Montrealu, w roku 1976.


Koszykówka dla początkujących

            Styczność z tym sportem miał niemal każdy, kto uczęszczał na lekcję z wychowania fizycznego i to często właśnie na szkolnej sali gimnastycznej wykonywał pierwsze w życiu rzuty piłką do kosza. Co jest ważne na samym początku? Na pewno poznanie podstawowych przepisów dotyczących kozłowania oraz kroków. Następnie trzeba opanować technikę podawania piłki oraz odpowiednie poruszanie się z nią po boisku. Podstawowym elementem jest również rzut do kosza. Należy poznać metodę jego prawidłowego wykonywania, zanim zaczniemy celować piłką między obręcz. Kolejnymi niezbędnymi do rozpoczęcia gry umiejętnościami są dwukrok, zbiórka oraz odbiór. Dopiero kiedy opanujemy te elementy gry, to będziemy mogli przystąpić do rozegrania meczu. Podczas niego powinniśmy w praktyce przećwiczyć wszystkie nabyte umiejętności oraz nauczyć się nowych rzeczy, które wynikają z przebiegu gry.


            Drużyna składa się z 5 zawodników, a każdy z nich powinien mieć określoną rolę. Wyróżnia się:


- Rozgrywającego - jego zadaniem jest kreowanie akcji. Dobry rozgrywający ma dużo asyst i przechwytów a mało strat. Często jest to gracz najniższy w zespole. Np. Steve Nash.


- Rzucający obrońca - dobry zawodnik na tej pozycji powinien zdobywać dużo punktów, szczególnie rzutami z dystansu. Np. Michael Jordan czy Kobe Bryant.


- Niski skrzydłowy - musi charakteryzować się szybkością i wszechstronnością. Np. LeBron James.


- Silny skrzydłowy - czeka go na boisku dużo twardej gry pod koszem. Powinien zaliczyć w meczu wiele zbiórek i bloków, a do tego rzucić od kilkunastu do kilkudziesięciu punktów spod samego kosza. Np. Tim Duncan.


- Środkowy - musi być najwyższym i najsilniejszym graczem w drużynie. Jego zadania to zbieranie piłek odbitych od tablicy, blokowanie rzutów przeciwnika oraz zdobywanie punktów spod kosza. Np. Marcin Gortat czy Dwight Howard.


Koszykówka - sprzęt i akcesoria

            Do gry w koszykówkę nie musimy posiadać nie wiadomo jak drogiego sprzętu. Na dobry początek wystarczy piłka, sportowe buty i strój. Znaleźć musimy także boisko z koszami i 9 chętnych do gry kolegów. To ostatnie może okazać się najtrudniejsze.


            W momencie, gdy zabawa przerodzi się w pasję, i sport ten zaczniemy traktować znacznie poważniej, wówczas należy wydać trochę pieniędzy. Po pierwsze w basketball gra się przede wszystkim na sali. Bez problemu w większości miast i miasteczek Polski znajdziemy sale, które bez trudu można wynająć. Po drugie warto zainwestować w buty przystosowane do koszykówki. Chronią one staw skokowy i sprawiają, że po boisku o twardej nawierzchni porusza nam się wygodniej. Koszt takich butów to zazwyczaj kilkaset złotych. Kolejny ważny element to strój. Jeśli chodzi o koszulkę, to najlepszym wyborem będą te bez rękawów, uszyte z przewiewnego i elastycznego materiału. Dobre koszulki powinny odprowadzać wilgoć, zapewniać przepływ powietrza oraz pozostawiać dużą swobodę ruchów. Kupując taką koszulkę, musimy liczyć się z wydaniem od 100 do 300 złotych. Podobnie jest ze spodenkami, cechują się one dobrym wykonaniem, przez co są wygodne, ale co za tym idzie, ich cena jest stosunkowo wysoka. Ponadto, jeśli chcemy nasze mecze rozgrywać piłką atestowaną przez FIBA, to będzie nas ona kosztowała około pół tysiąca złotych. Dodatkowo poleca się zakup frotek i opasek, które są pomocne przy ocieraniu potu.


Koszykówka - zasady i przepisy

            Przepisy gry w koszykówkę nie są na całym świecie jednolite. Różnią się zasady ustalone przez Międzynarodową Federację Koszykówki FIBA od tych obowiązujących w amerykańsko - kanadyjskiej, w pełni profesjonalnej, lidze NBA. Istota gry jest jednak spójna. Drużyny składają się z pięciu zawodników, a zwycięża ta, która zdobędzie więcej punktów. Punkty zdobywa się poprzez umieszczenie piłki w koszu, który zawieszony jest na wysokości 3,05 m. Za trafienie do niego drużyna może otrzymać: 1 pkt, jeśli zostało to dokonane z rzutu osobistego; 2 pkt, gdy rzut został wykonany bliżej od miejsca, w którym znajduje się linia rzutów za trzy punkty; oraz 3 pkt, jeśli rzut został wykonany zza tej linii. Miejsce wykonywania rzutów wolnych oddalone jest od obręczy o 4 m w rozgrywkach FIBA i 3,96 m w NBA. Linia rzutów za trzy punkty natomiast znajduje się odpowiednio o 6,75 m i 7,24 m od kosza.


            Mecz koszykówki składa się z czterech dziesięcio (FIBA) lub dwunasto (NBA) minutowych kwart. Rozgrywany jest na prostokątnym boisku o wymiarach 28 m długości i 15 m szerokości (FIBA) lub o kilkadziesiąt cm większym w lidze NBA. Ponadto nieznacznie od siebie różnią się parametry piłek. W amerykańsko-kanadyjskiej lidze muszą mieć one stały obwód 74,93 cm i wagę od 560-602g. W rozgrywkach FIBA obwód piłek waha się w granicach 7,49 - 7,8 cm a waga 567 - 650 g.


            Wyróżniać można także odrębne zasady w koszykówce żeńskiej. Mecz kobiet trwa, tak samo, jak w FIBA 4 x 10 min i odbywa się na takim samym boisku. Gra się jednak mniejszymi i lżejszymi piłkami, a linia rzutów za trzy punkty znajduje się w WNBA bliżej kosza. Oddalona jest od niego o 6,25 m.


            W koszykówce występują przewinienia znane jako błędy czasowe. Wyróżnić można błąd:


- 3 sekund - atakujący zawodnik nie może przebywać w tzw. “trumnie”, znajdującej się pod koszem, dłużej niż przez 3 sekundy. W lidze NBA także zawodnik broniący może popełnić ten błąd.


- 5 sekund - tyle czasu mają zawodnicy na wznowienie gry, np.: po aucie, albo koszu.


- 8 sekund - drużyna ma tyle czasu na wyprowadzenie piłki z własnej połowy.


- 24 sekund - w przeciągu tego czasu zespół musi oddać rzut w stronę kosza. Piłka musi dotknąć przynajmniej jego obręczy.


Po popełnieniu tych błędów zespół traci piłkę.


            Innymi popełnianym przewinieniami są błędy w kozłowaniu. Nie wolno:

- Trzymać ręki pod piłką, gdy jest kozłowana.


- Po zakończeniu kozłowania na nowo je rozpoczynać.


- Podrzucać i łapać ponownie piłki.


- Kozłować dwoma rękami naraz.


- Zebrać piłki zawodnikowi, który wykonał rzut, a ona nie dotknęła żadnej części kosza.


- Odbijać piłki pięścią.


            Ponadto wyróżnić można faule w defensywie oraz ofensywie. Zawodnik, który popełni ich 5 (FIBA) lub 6 (NBA) zostaje wykluczony z meczu. W meczu koszykówki nie wolno również kopać piłki i wrzucać jej do kosza od dołu.


Koszykówka na świecie

            Największą popularnością koszykówka cieszy się w Stanach Zjednoczonych, a amerykańsko - kanadyjska liga NBA bije światowe rekordy oglądalności. W trzech najludniejszych krajach świata: Chinach, Indiach i USA koszykarska liga z Ameryki Północnej oglądana jest średnio przez około pół miliarda widzów więcej, niż jakiekolwiek inne ligi. To znaczy, że dużo chętniej śledzone jest to co dzieje się w tabeli NBA niż angielskiej lidze piłkarskiej, Premier League.


            W Europie basketball najbardziej popularny jest w Hiszpanii i we Francji gdzie jednak  najczęściej ogląda się rodzime rozgrywki. Dużą ciekawostką jest Litwa. W tym małym, nadbałtyckim państwie koszykówka to niemal religia, a na pewno sport narodowy. Litwini mają na swoim koncie 3 brązowe medale Igrzysk Olimpijskich, ale należy pamiętać, że wcześniej gracze pochodzenia litewskiego grać musieli dla reprezentacji Związku Radzieckiego i zawsze stanowili trzon sowieckiej sbornej. Co warte podkreślenia populacja Litwinów liczy ok. 3 mln, a ilość wszystkich obywateli ZSRR przekraczała wówczas 200 mln.


            W Polsce najważniejszymi rozgrywkami koszykarskimi jest Tauron Basket Liga. Koszykówka pod względem popularności ustępuje jednak miejsca piłce nożnej, siatkówce, żużlowi, a także skokom narciarskim.


O autorze:
MP
Mateusz Popiałkiewicz

Jesteś trenerem lub prowadzisz klub/obiekt sportowy?

Dołącz do nas i docieraj do tysięcy ludzi!

Dołącz do nas!

Ponad 4000 trenerów z całej Polski, 1200 miejsc, w których możesz uprawiać swój ulubiony sport, nie czekaj, zarejestruj się!

DOŁĄCZ DO ZOPTAMO - ZUPEŁNIE ZA DARMO!

Poznawaj nowych znajomych, uprawiaj sport, który lubisz
Zaloguj się Zarejestruj się

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies . Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Czytaj więcej...